Xu Hướng 6/2023 # Nhớ Món Cá Bống Dừa Kho Tộ # Top 10 View | Psc.edu.vn

Xu Hướng 6/2023 # Nhớ Món Cá Bống Dừa Kho Tộ # Top 10 View

Bạn đang xem bài viết Nhớ Món Cá Bống Dừa Kho Tộ được cập nhật mới nhất trên website Psc.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Cứ mỗi khi có dịp được nghỉ vài ngày, mấy đứa con tôi nằng nặc đòi về quê nội miệt Bến Tre để thưởng thức món cá bống dừa kho tộ với nước dừa tươi.

Món ăn rất khó tìm kiếm ở chốn thị thành ngay cả ở các nhà hàng, quán ăn. Mẹ tôi kể: Không đâu có cá bống dừa ngon, săn chắc, thơm lừng, béo ngậy như ở Bến Tre.

Điều rất lạ là người ta không thể nuôi trong ao mương nhà như những loại thủy sản khác mà chỉ bắt chúng trên những mương rạch nước chảy xiết; nhiều bóng râm hay trong những bẹ của bập dừa nước.

Đặc biệt hơn, ở quê tôi muốn bắt chúng thì dùng mồi là con bà chằn (có nơi gọi là con lư) và dụng cụ bắt gọi là sà di (có nơi gọi là lọp, lờ…).

Cách chế biến cũng rất đơn giản với các nguyên liệu: cá bống dừa, nước màu, dừa xiêm, hành, tỏi, hạt nêm… dụng cụ nấu phải là chiếc ơ đất (tộ, nồi đất) mới có hương vị đặc biệt. Nhiên liệu nấu phải là củi than đước mới là đúng cách.

Mẹ tôi bắt đầu món này bằng cách làm sạch cá để ráo nước khoảng 10 phút, sau đó trộn cá với hành, tỏi, ớt, nước mắm… Sau 30 phút ướp cá, chúng được cho vào ơ đất và bắt đầu đun lên.

Lúc này mẹ tôi mới cho vào nồi một ít mỡ heo (không dùng dầu ăn) và trộn đều cá để chúng chín đều, thịt bắt đầu săn chắc rất đẹp mắt.

Công đoạn tiếp là cho tiêu hạt vào ơ đất để tạo mùi vừa cay, vừa thơm. Khoảng 15 phút sau thì cho nước dừa xiêm vào để cá thấm nước dừa vào thịt. Lúc này lửa được giảm xuống tối đa chỉ còn riu riu và 10 phút sau là nhấc xuống.

Món cá bống dừa kho tộ càng thêm ngon khi mẹ tôi cho thêm cù nèo, bông súng, đậu rồng… để chấm với nước cá.

Ngon. Chân chất. Dân dã. Đậm đà. Khó quên. Luôn gợi nhớ về cội nguồn. Đó là cảm giác của tôi cùng gia đình mỗi lúc về quê.

Cay Nồng Cá Bống Dừa Kho Tiêu Xanh

Giống như nhiều người khác, tôi mê mẩn món ăn dân dã cá bống dừa kho tiêu xanh… đến lạ lùng.

Cá bống dừa là một trong những sản vật của Bến Tre

Cứ mỗi lần nhắc đến tiêu xanh là khoang miệng tôi có cảm giác cay đến xé lưỡi. Dù vậy nhưng tôi vẫn thòm thèm. Ông ngoại tôi là dân xứ đảo Phú Quốc nên cứ mỗi dịp hè là tôi lại về quê ngoại chơi vài ba tuần. Thay vì mê bãi biển có cát vàng óng ánh, trong tâm trí tôi lại luôn hiện hữu vườn tiêu xanh mướt được bà ngoại chăm sóc kỹ lưỡng.

Tiêu xanh là gia vị làm nên thành công của món ăn này

Mỗi lần khăn gói về quê ngoại, gia đình tôi lại tay xách nách mang quà từ quê nội. Quà ông bà nội gửi là những con cá bống dừa tươi mơn. Phú Quốc không thiếu gì tôm cá nhưng bà nội vẫn nhớ bà ngoại thích thưởng thức những món ngon từ cá bống dừa khi ghé nhà tôi ở Bến Tre.

Cá bống dừa vừa “cập bến” Phú Quốc là bà ngoại trổ tài làm món cá bống dừa kho tiêu xanh ngay. Đánh vảy rồi rửa sạch cá bống với muối để hết nhớt. Sau đó ướp cá với hành tỏi băm nhuyễn, nước mắm, bột ngọt, đường và tiêu xanh vừa được hái từ vườn nhà trong 30 phút để cá ngấm gia vị.

Nồi cá bống dừa kho tiêu xanh luôn có sức hấp dẫn riêng

Cuối cùng là rưới một ít dầu ăn vào cá trước khi nấu trên bếp với lửa nhỏ để cá bóng bẩy và bắt mắt hơn, còn đường nhanh tan sẽ giúp cá bống có màu vàng ươm rất đẹp. Để món cá bống dừa kho tiêu xanh thêm đậm đà, có thể nêm thêm một ít nước dừa trong quá trình kho cá với lửa liu riu.

Khi thấy nước kho cá vừa kẹo, cá bống có màu vàng ươm, bạn tắt bếp và dùng ngay với cơm trắng, bởi món ăn dân dã này chỉ ngon khi còn nóng sốt. Tôi mê món ăn này bởi cảm giác cay xé lưỡi khi cắn phải hột tiêu xanh, và vị ngọt hòa quyện cùng vị béo của cá bống dừa. Đó là còn chưa kể đến hương thơm đậm đà của nó. Có lẽ vì thế mà chỉ cần thấy món ăn này trên bàn là dẫu đã no bụng tôi cũng phải ăn liền tù tì hai ba chén cơm “cho đã”.

Theo NGUYỄN TRỰC (thanhnien.com.vn)

Cá Bống Kèo Kho Tiêu, Kho Tộ

Cá bống là loại cá nhỏ, mình tròn, dài, có vảy nhỏ, thân nhớt và không có ngạnh. Có nhiều loại cá bống mà tên gọi quen thuộc đối với người miền Nam. Đó là cá bống mú, bống cát, bống dừa, bống sao, bống đá, bống thòi lòi… Duy chỉ có cá bống kèo thì được nhiều người biết nhất vì có rất nhiều ở Lục Tỉnh, thịt nó rất ngon và lại làm được nhiều món ăn nữa. Con cá bống kèo thân tròn đều từ đầu tới đuôi, dài hơn các loại cá bống khác và cũng nhớt hơn nữa. Nói về “cá biển chim trời” thì người mình có mấy câu tục ngữ như “cá đối bằng đầu” và “cá mè một lứa” để ám chỉ một nhóm người nào đó đồng đằng. Riêng câu nói “hạng cá kèo” lại bao hàm ý nghĩa coi thường người bình dân! Tại sao gọi tên là cá bống kèo thì không ai biết. Từ kèo đi kèm sau từ cá bống không nói lên được cái tên con cá bống kèo.

Thôi thì thử đi tìm lai lịch, nguồn gốc cá bống kèo có lẽ thú vị hơn. Ông bà mình xưa nói cá bống kèo “do đất sanh ra” vì vào đầu mùa mưa, ở vùng sông miền duyên hải giáp biển Bạc Liêu-Cà Mau, Gò Công, Bến Tre-Nhà Bè… không biết cá bống kèo con ở đâu mà xuất hiện “thôi nhiều vô kể”. Thật ra vào mùa mưa, ấu trùng (trứng cá bống kèo) từ biển Đông theo bọt nước vào các cửa sông, tràn vào đồng ruộng, chúng tấp vào bờ sông, cây cỏ rồi nở cá con.

Hồi đó nhà nghèo mới ăn khô cá kèo, nay thì đổi đời rồi, có tiền mới ăn được con khô bống kèo! Nói về đánh bắt cá bống kèo thì có nhiều người không biết lắm. Bắt cá bống kèo ngày xưa là thú vui của tuổi học trò nhà quê. Vào mùa khô, lúc trời mới bắt đầu đổ vài cơn mưa đầu mùa thì con cá bống kèo ở trong hang bắt đầu ra, người ở quê gọi là “cá bống kèo cựu”, tức là cá từ năm trước còn lại rất bự, và dài. Con cá bống kèo cựu không nhiều, xuất hiện ở những trũng nước đầm lầy, ao vịt, đầm trâu, lỗ chân trâu. Ban đêm đốt đuốc đi nôm cá bống kèo, gọi là đi soi cá bống. Thanh niên, trai gái rủ rê nhau đi soi cho đông, cho vui và đỡ sợ ma nữa. Hồi đó soi cá bằng đèn dầu lửa, tim lớn bằng ngón tay, đặt trong cái thùng thiết tra thêm cái cán, phần trước thùng hở miệng để chiếu sáng nên gọi là đi soi là vậy. Tay cầm đèn, tay cầm nôm, loại nhỏ bằng cỡ cái trống cơm, chụp con cá mà phần đuôi nó còn nằm bên ngoài nôm.

Có một cách bắt cá bống kèo khác nữa gọi là vòng cá bống kèo. Có nhiều đầm trâu cá bống kèo “nổi đặc như trái mù u”, thấy bóng người chúng chạy lặn xuống nước nghe rào rào như gió thổi. Thuở đó làm gì có sợi chỉ nylon, nên phải sáng kiến, lấy lông đuôi ngựa thắt vòng, cột vào đầu cần câu mà vòng đầu cá bống kèo. Vòng như vậy độ nửa buổi là đủ bữa ăn cho cả gia đình rồi.

Bạc Liêu là xứ quê mùaDưới sông cá bống (thay vì cá chốt) trên bờ Triều Châu

Hồi đầu thế kỷ XX, Tây họ đào nhiều con kinh nhỏ đi vào ruộng muối Bạc Liêu, vừa dẫn nước biển vào ruộng muối vừa để đưa muối ra tỉnh. Các con kinh mang tên số 1, 2, 3… đem lại cho người dân ở đây nguồn lợi cá bống kèo vô kể. Ông Trần Trinh Trạch, thân sanh của công tử Bạc Liêu, lúc ấy có hàng ngàn mẫu điền. Sông rạch ở đây là thuộc về ông, tá điền phải mướn rạch, mướn sông để đánh bắt cá bống kèo.

Cá bống kèo cũng có ở vùng cửa sông Sài Gòn, cửa Soài Rạp, Gò Công, Bến Tre tuy không nhiều bằng Bạc Liêu miệt dưới, nhưng thịt ngọt và mềm hơn vì nước ở đây không quá mặn.

Dầu làm món gì, cá bống kèo trước hết phải là tươi sống, loại mập dài cỡ hai tấc Tây. Cho cá vào rổ rồi rắc tro lên, nhớ phải đậy rổ lại kẻo cá bống kèo nhảy ra ngoài. Tro mặn làm cho cá cay mắt, cựa quậy một chập thì nằm yên, tro cũng làm cho cá hết nhớt. Sau khi chà đều cá bống trong rổ, đem rửa cho sạch, cạo vi, cắt kỳ rồi xiết bỏ đầu. Xiết đầu cá cho khéo, như các bà già xưa xiết cau tươi, sao cho cá không lòi ruột gan và nhất là không làm bể mật cá. Mật cá bống kéo đắng nhẫn nhẫn, chính vị đắng của mật làm nên hương vị độc đáo của cá bống kèo mà không có gì thay thế được. Sắp cá vào xoong đất loại có quay, ướp gia vị, nước mắm và phụ gia nước màu để khi con cá khi chín lên có màu đậm làm hấp dẫn người ăn. Để lửa nhỏ, khi nghe bốc mùi thơm thơm thì bạn phải nhấc xoong lên xốc xốc vài lần sao cho cá thấm đều. Đậy vung lại để lửa riu riu cho gia vị thấm vào cá, canh đến khi nước sắp cạn thì vớ nắp vung ra cho thêm ít mỡ, tép mỡ và cuối cùng là tiêu xay. Thế là ta có xoong cá bống kèo kho tiêu thơm ngát, với những con cá nứt da, bóng sậm. Con cá bống kèo kho đúng cách sẽ cho thịt tuy khô nhưng không cứng, bên ngoài mặn mà bên trong lạt, vị cay cay, mặn mà hơi ngọt nhờ nước màu. Ăn phần đầu có vị đắng của mật, vị béo của ruột gan cá cùng tép mỡ thì ngon vô cùng.

Cá bống kèo kho tiêu ăn cơm trắng chấm rau đắng luộc thì ngon nhất xứ. Rau đắng phải là loại “rau đắng mọc sau hè” mới mềm, đắng mà không gắt, cái hậu ngọt. Chớ nhằm rau đắng biển, cọng to, lá bự có nhiều xơ, vị quá đắng, không ngon. Tháng 10, tháng 11, mùa cá bống kèo, trời se lạnh, cả nhà ngồi quanh nồi cơm nóng gạo thơm đầu mùa với cá bống kèo kho tiêu chấm rau đắng thì hạnh phúc biết bao nhiêu!

Cá bống kèo kho tộ là bước phát triển của cá kho tiêu. Tộ để kho cá là loại tộ đá, có tráng lớp men thô, loại gốm Thủ Dầu Một. Ở quê không ai dùng tộ nguyên, tộ tốt mà kho cá bao giờ, thường là tộ mẻ miệng hoặc bị nứt. Cá kho bằng tộ, khi nóng lên, hơi chỉ bốc tỏa ra miệng, chớ không tỏa theo đáy tô như ta kho cá bằng xoong đất, nên gia vị thấm vào cá nhiều hơn, nhanh hơn làm cho cá kho tộ mặn hơn ta kho bằng xoong đất. Tộ cá kho không bắt lên bếp, lên bếp ông lò, mà để sát trên mặt lớp than nóng, làm cho tộ cá mau khô, hơi khét cháy phần đáy tộ, khét cả phần dưới con cá kèo, thì mới đúng là cá kèo kho tộ. Cá kho tộ vì thế “khô khô”, “khét khét” không còn nước, trong khi cá kho tiêu bằng xoong đất lúc nào cũng cho ta ít nước để chấm rau. Ngày nay người ta chế cái xoong đất có tay cầm, không tráng men để dùng kho kiểu cá kho tộ. Nhiều tiệm ăn, kho sẵn cá kho mặn, lấy ra vài con cho vào tộ, đất áp lửa cho khô khét gọi là cá kho tộ để lừa khách hàng!

Nam Sơn Trần Văn ChiViết tặng người Bạc Liêu Little Saigon, ngày 18 tháng 11, 2005Đăng lại từ bài viết “Về Bạc Liêu thưởng thức cá bống kèo kho tiêu, kho tộ” đăng trên chúng tôi (Trang web của nhóm cựu học sinh trường trung học Tống Phước Hiệp – Vĩnh Long).

Cá bống kèo kho tiêu kho tộ là món ngon của người Lục Tỉnh, xuất phát từ lối ăn dân dã miệt quê miệt vườn nay trở thành món ăn có hơi hám truyền thống. Nhiều khách sạn đã giới thiệu cá bống kèo kho tiêu kho tộ cho khách ngoại quốc như là món quốc hồn quốc túy, thậm chí nhiều người còn rủ rê con cá bống kèo ra tận đất Bắc để chiêu dụ khách hàng. Nên nay dân Hà Nội không còn la hoảng “Ôi chu choa, con rắn kinh quá” khi được mấy người bạn Nam Kỳ đãi món cá kèo kho mắm. Nay nếu có dịp về thăm lại Bạc Liêu, quê hương con cá bống kèo, bạn sẽ bị hụt hẫng vì còn đâu nữa cái cảnh “cá bống kèo nổi như trái mù u”. Cây lúa, con tôm đã giết chết con cá bống kèo rồi!

“Về cây lúa, vì con tôm và tất cả cho xuất khẩu” chưa hẳn là hay mà là ấu trĩ và thiển cận biểu thị cái gì dốt nát thật tội nghiệp và đáng thương. Đất nước có nhiều địa phương, nhiều vùng sinh thái, tạo nên cái bản sắc riêng của Việt Nam. Mất con cá bống kèo tuy chưa làm mất bộ mặt làm ra Bạc Liêu, nhưng ít nữa cũng làm cho nó bị nhạt nhòa không ít.

Cách Làm Món Cá Kho Nước Dừa Thơm Ngon

– Khế và cà chua rửa sạch, thái miếng nhỏ. Hành và tỏi bóc bỏ vỏ, băm nhỏ. Ớt rửa sạch, đập dập. Sả và gừng cạo bỏ vỏ, rửa sạch, một phần gừng sả đem băm nhỏ, phần sả còn lại đập dập, phần gừng thái miếng mỏng.

– Dùng mũi dao cạo sạch phần màng đen trong bụng cá trắm (để cá đỡ tanh), rửa sạch, để ráo nước (hoặc thấm khô). Thịt ba chỉ rửa sạch, thái quân cờ.

– Cho cá và thịt vào một cái hộp nhựa, thêm vào một chút hạt tiêu, hạt nêm, bột canh, dầu ăn, 2 thìa ăn cơm nước mắm và chỗ hành, tỏi, gừng, sả băm nhỏ. Đậy nắp hộp lại rồi lắc ngược, lắc xuôi cho cá, thịt và gia vị trộn đều vào nhau. Để hộp cá vào tủ lạnh trong vòng vài tiếng cho cá ngấm gia vị.

– Làm nóng dầu ăn trong chảo, cho cá vào rán vàng các mặt (cá chỉ rán qua và trước khi rán nên vuốt cho thật sạch gia vị bám vào cá để khi rán không bị cháy). Gắp cá ra đĩa, gạn bớt dầu trong chảo ra rồi cho thịt vào đảo cho thịt săn lại.

– Đường vàng cho vào chảo, đảo đều tay cho đường tan chảy. Khi đường tan hết và ngả màu vàng cánh dán thì cho nước vào đun sôi.

– Xếp theo thứ tự một lớp khế, gừng, sả vào đáy nồi đất, rồi đến một ít thịt, cá, trên cùng là một ít thịt còn lại, cà chua, ớt, 1 -2 miếng sả, gừng. Đặt nồi cá lên bếp, rưới chỗ nước ướp cá vào đun sôi cho cạn nước rồi đổ chỗ nước hàng vừa đun sôi vào.

– Tiếp tục đun cho đến khi cạn nước thì cho nước dừa vào, đun sôi rồi hạ lửa để ninh liu riu cho đến khi cá chỉ còn khoảng 1/3 chỗ nước thì mở vung đun cho đến khi cạn hẳn nước là được.

Một vài thao tác nho nhỏ cũng giúp bạn có được món cá kho dừa hấp dẫn này. Bạn đừng quên thưởng thức thêm món cá kho nổi tiếng làng Đại Hoàng . Cá kho Đại Hoàng thịt rắn xương mềm rất dễ ăn, thích hợp cho những người ngại ăn cá đặc biệt cho người già và em nhỏ.

Cập nhật thông tin chi tiết về Nhớ Món Cá Bống Dừa Kho Tộ trên website Psc.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!